Мариийская кухня

Задаче-влак:

– предметный:

1. Образовательный: у мут -  влакым шарнаш, нуным предложенийлаште кучылташ туныкташ;  национальный кочкыш дене палдараш.

2.Развивающий: марий йÿкан мут-влакым чын каласаш туныктымаш; теме почеш йодышан предложенийым чын чоҥаш да вашмутым чын пуаш туныкташ.

3.Воспитывающий: тунемше-­вла­кым кафеште шкем кучен мошташ; ма­рий йылме деке шÿмаҥдаш.

– метапредметный:

Личностный: тунемшым «Марий кочкыш» теме почеш кутыраш кумылжым почаш; марий йылмым кумылын тунемаш  кумылаҥдаш.

Регулятивный: йолташ-влакын пашаштым да шке ыштыме пашам аклен моштымаш.

Познавательный: национальный кочкыш нерген информацийым кычалмаш, кочкыш ойыртемым шижын моштымаш.

Коммуникативный: икте-весылан йодышым чын шынден да вашмутым чын пуэн моштымаш; тÿшка дене, пар дене пашам ыштен моштымаш.

Кучылтмо материал: доска, видеоматериал, урок темылан келшыше книга выставке, дидактический материал.

Речевой материал: а) ушештарымашлан: кочкаш, шÿр, пучымыш, кочкаш йöраташ, кинде, кол, олма, шöр, шоган, пареҥге.

б) у мут- влак: йÿштö кочкыш, шокшо кочкыш, кÿэштме кочкыш, мелна, команмелна, туара, когыльо, подкогыльо, перемеч, салмамуно, сокта, пура, кочмем шуэш.

Урокын эртымыже

1. Организационный ужаш.

– Салам лийже! Шичса.

1. Йылмым лывыртыме паша.

1.Йодыш - вашмут.

– Таче могай числа?

– Таче арнян могай кечыже?

– Кызыт могай идалык жап?

Ала кочкын огыда ул? Айста презентацийым ончалына….

Тÿҥ ужаш. У темым умылтарымаш.

Тачысе урокын темыже «Марий кочкыш»

Калык мут.

Кинде – чылалан вуй, кинде деч кугу лияш ок лий! (тетрадьыш возымаш)

Тиде калык мутым кузе умыледа?

1. Возена тетрадьыш. Перевод/Кусарымаш.

Кинде – мемнан поянлыкна

Кинде лиеш гын, мурат лиеш.

Кинде шултыш ÿстембаке шке ок тол!

Садлан киндым чаманен кучаш кÿ­леш, кышкаш ок кÿл! Ок йöрö!

Вет Кугу Ачамланде сар каен шогымо годым Ленинград ола 900 кече блокадыште илен лектын. Шуко калык кинде деч посна колен, кочкаш нимат лийын огыл. Изи гына касак киндым пуэденыт, тудыжат чылалан логалын огыл. Чаманыза! Ида кышке!

2. Презентацийнам умбакыже ончена. Мемнан республикыштына тÿрлöкалык ила: руш, мари, татар, чуваш… Кажне калыкын шке йÿлаже, кочкышыжо уло.  Айста ончалына.

– Мелна, команмелна (сочень), сокто (колбаса), перемеч (ватрушка), когыльо, подкогыльо (вареники), пучымыш, шÿр, туара (сухие сырники), пулашкамуно (омлет), кол, понго, пура, пÿрö, мÿй.

– Тау. Йоча-влак, могай калык кочкыш нерген пален нална? (тунемше-­влак вашештат)

– Йоча-влак, калык кочкышын ойыртемже уло?

– Могай калык кочкышым кочкында?

– Ялыште могай калык кочкышым тамлен ончаш лиеш?

3.– Ўдыр-рвезе-влак, айста ынде изиш каналтена.

Физкультминутка

Шинчышна ме, шинчышна,

Ынде рÿж кынелына,

Кидым ончык шуена,

Вара кÿшкö нöлтена.

Ынде кок век шарена,

Эркын ÿлык волтена.

Парт коклашке шинчына.

4.– Йоча-влак, те марий кочкыш кафеште лийында? Шараныште икымше школ воктене марий кочкыш кафе почылтеш…. Тушко меат тендан дене миен савырнена.

5. Инсценировко.Классым группо-влаклан шелаш. Кажне группылан менюм пуаш. Тунемше-влак кафен унашт лийыт. Кузе кафенам лÿмдена? Официанткын мутшым туныктышо лудеш. Тудо уна-влак деч «Мом кочнеда? Мом йÿнеда?» йодеш).

Меню

Официантын мутшо:

– Салам лийже! «Сандал» кафеш толмыланда – тау.

– Мом кочнеда?

– Мом йÿнеда?

– Кочкышда перкан лийже!

– Йоча-влак, кö повар лийнеже? Кö официант? А кö кочмывер директор? (Кö ресторанный бизнес дене пашам ыштынеже?)

1. У материалым пеҥгыдемдымаш.
2. – Йоча-влак, ме таче урокышто марий кочкыш нерген пален нална.

– кафеште могай марий кочкыш- влак дене палыме лийда?

2. Соедини слоги / Слогым ушо:

мел меч

пере на

ко де

кин когыльо

под гыльо

сок та

3. Вставьте пропущенные буквы / Кодымо буквам шынде.

Коман…елна, салма...уно, пер…меч, ме…на

1. Иктешлымаш. Отметкым шындымаш.

Мыланем … кочкыш келшыш.

Мый … кочнем.

Мый ача-авам … кафеш ÿжам.

1. Мöҥгысöпаша.

Шке шонен, менюм возаш.